بله؛ برق خورشیدی در شب هم کار میکند؛ البته نه به این معنا که پنلها بعد از غروب خورشید همچنان برق تولید میکنند. برق مورد نیاز شب، از انرژی ذخیرهشده در باتریهایی تأمین میشود که در طول روز شارژ شدهاند. به همین دلیل، اگر سیستم خورشیدی بهدرستی طراحی شده باشد، روشنایی خانه، یخچال، دوربینهای امنیتی و بسیاری از وسایل برقی، بدون مشکل تا صبح کار خواهند کرد. در این مقاله، سه باور اشتباه رایج درباره عملکرد سیستمهای خورشیدی را بررسی میکنیم و به سؤالاتی پاسخ میدهیم که معمولاً قبل از خرید پنل خورشیدی ذهن شما را درگیر میکند.
باور غلط اول، شبها که خورشید نیست، برق از کجا میآید؟
یکی از رایجترین تصورها این است که با غروب خورشید، سیستم خورشیدی کاملاً از کار میافتد. این تصور فقط درباره خود پنلها درست است، نه کل سیستم. درست است که پنل خورشیدی در شب به دلیل نبود نور خورشید برق تولید نمیکند، اما انرژی تولیدشده در طول روز داخل باتریهای مخصوص ذخیره میشود. پس از غروب، این باتریها برق مورد نیاز ساختمان را تامین میکنند.
به زبان ساده، پنل خورشیدی را مانند یک مخزن آب در نظر بگیرید. وقتی باران میبارد، مخزن پر میشود و بعد از قطع باران، همچنان میتوانید از آب ذخیرهشده استفاده کنید. سیستم خورشیدی هم دقیقاً با همین منطق کار میکند.
منظور از تولید برق خورشیدی در شب چیست؟
عبارت تولید برق خورشیدی در شب از نظر فنی کمی گمراهکننده است. آنچه در شب استفاده میشود، برقی است که در طول روز توسط پنلها تولید و در باتری ذخیره شده است. بنابراین کاربران در شب هم از برق خورشیدی استفاده میکنند، هرچند فرآیند تولید انرژی در ساعات روشنایی انجام شده است.
تولید برق در شب توسط نیروگاه خورشیدی چگونه انجام میشود؟
در نیروگاههای خورشیدی متصل به شبکه، برق اضافی تولید شده در روز وارد شبکه سراسری میشود و در شب، مصرفکننده، برق مورد نیاز خود را از همان شبکه دریافت میکند. در سیستمهای مستقل نیز باتریها این وظیفه را بر عهده دارند. به همین دلیل، وقتی از تولید برق در شب توسط نیروگاه خورشیدی حرف میزنیم، منظور تامین برق شب با استفاده از انرژی ذخیرهشده یا شبکه برق است، نه فعالیت پنلها در تاریکی.
باور غلط دوم، باتریها زود خراب میشوند و پرهزینه هستند!
این تصور شاید مربوط به نسل قدیمی باتریها باشد، اما درباره باتریهای لیتیومی امروزی چندان درست نیست. باتریهای لیتیومی خورشیدی جدید معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ سال عمر مفید دارند و هزاران بار شارژ و دشارژ میشوند. اگر ظرفیت باتری متناسب با میزان مصرف انتخاب شود و سیستم مدیریت باتری (BMS) بهدرستی عمل کند، افت عملکرد آن بسیار تدریجی خواهد بود.
طراحی صحیح ما باعث میشود ظرفیت باتری دقیقا متناسب با نیاز ساختمان انتخاب شود و از پرداخت هزینههای اضافی جلوگیری شود. به طور مثال بعضا دیده شده از باتری خودرو به عنوان ذخیره ساز استفاده شده است در حالی که باتری خودرو برای زمانهای کوتاه که نیاز به شدت امپر زیادی است مثل زمان استارت خودرو طراحی شده است و برای مواقعی که به دارای مصرف دائم مانند مصارف یخچال، تلوزیون و روشنایی داریم مناسب نیست.
در کل بهترین باتری از نظر هزینه به طول عمر باتریهای لیتیومی هستند. بسیاری از سازندگان باتری در دنیا این باتریها را تا ۱۰ سال گارانتی میکنند.
جدول زیر مقایسهای ساده بین باتری خودرو، باتری اسید سربی و باتری لیتیومی خورشیدی ارائه میدهد:
ویژگی | باتری خودرو | باتری اسید سربی | باتری لیتیومی |
نوع استفاده | استارت لحظهای | تامین برق مداوم | تامین برق مداوم |
تحمل تخلیه عمیق | بسیار کم | کم | بسیار زیاد |
طول عمر چرخهای | محدود | زیر ۶۰۰ سیکل | چند هزار سیکل |
مناسب برای ذخیره انرژی | خیر | بله | بله |
باور غلط سوم، موقع بارندگی و هوای ابری هیچ برقی تولید نمیشود!
یکی دیگر از باورهای اشتباه این است که پنلهای خورشیدی فقط زیر آفتاب شدید کار میکنند. واقعیت این است که پنلها در روزهای ابری هم برق تولید میکنند، اما میزان تولید کاهش پیدا میکند. بسته به تراکم ابرها، خروجی سیستم ممکن است بین ۲۰ تا ۷۰ % کمتر از روزهای آفتابی باشد.
اگر سیستم از ابتدا بر اساس شرایط اقلیمی منطقه طراحی شده باشد، کاهش تولید معمولاً مشکلی در تامین برق ایجاد نمیکند. علاوه بر این، در بسیاری از سیستمهای هیبریدی، هنگام کاهش شارژ باتریها، برق شهری بهصورت هوشمند وارد مدار میشود و کاربر هیچ قطعی برقی احساس نخواهد کرد.
یک نکته جالب توجه: شاید برایتان سوال باشد که «در مناطق سردسیر چه اتفاقی میافتد؟» بهتر است بدانید که سرما به خودی خود دشمن پنل نیست بلکه برعکس، دمای پایین، راندمان الکتریکی پنل را بهتر میکند. مشکل اصلی فقط برف روی سطح است که با زاویه نصب مناسب اغلب بهراحتی از روی سطح پنل سر میخورد.
طراحی دقیق سیستم، مهمتر از تعداد پنلهای خورشیدی است
بیشتر مشکلاتی که کاربران به سیستم خورشیدی نسبت میدهند، در واقع ناشی از طراحی اشتباه است. برای انتخاب ظرفیت مناسب باید موارد زیر بررسی شود:
● میزان مصرف روزانه برق
● مصرف شبانه
● تعداد روزهای پشتیبانی مورد نیاز
● شرایط آبوهوایی منطقه
● فضای قابل نصب روی پشتبام
ما با استفاده از هوش مصنوعی و تصاویر ماهوارهای، طراحی سیستمهای خورشیدی را تا ۹۹% سریعتر انجام میدهیم. سامانه ما پشتبام ساختمان را بررسی میکند، بهترین محل نصب را پیشنهاد میدهد و چند سناریوی مختلف را از نظر بازده و هزینه در اختیار شما قرار میدهد. سپس از دریافت مجوز تا تأمین تجهیزات و نصب، تمام مراحل توسط تیم متخصص انجام میشود.
پایداری انرژی در تاریکی شب؛ پنلها استراحت میکنند، سیستم کار میکند!
عملکرد سیستم خورشیدی در شب، بیش از هر چیز به کیفیت طراحی آن و ظرفیت سنجی درست بستگی دارد. باتری مناسب، ظرفیت صحیح پنلها و انتخاب تجهیزات استاندارد باعث میشود بدون نگرانی از شب، روزهای ابری یا قطعی برق، از انرژی خورشیدی استفاده کنید.
چیزی که اهمیت دارد این است که ظرفیت باتری، نوع اینورتر و طراحی سیستم دقیقاً متناسب با الگوی مصرف و آبوهوای منطقه شما انتخاب شود. یک محاسبه اشتباه در طراحی، روی عملکرد شبانه و روزهای ابری مستقیماً تأثیر میگذارد.
اگر میخواهید بدانید چه ظرفیتی برای خانه یا ویلای شما مناسب است، یا برای انتخاب باتری مناسب به مشاوره نیاز دارید، کارشناسان ما آمادهاند تا با استفاده از فناوری هوش مصنوعی و تحلیل تصاویر ماهوارهای، دقیقترین طراحی را برای ساختمان شما انجام دهند. پیش از خرید، با ما تماس بگیرید تا سیستمی انتخاب کنید که سالها، شب و روز برایتان کار کند.
گروه سپیدتاب با ۷۰۰+ طراحی، فروش و نصب در سراسر ایران آماده پاسخگویی به سوالات شماست.
سوالات متداول
اگر چند روز پشت سر هم هوا کاملاً ابری و بارانی باشد، شارژ باتریها تمام میشود؟
در سیستمهای هیبریدی، وقتی شارژ باتری به زیر سطح تعریفشدهای برسد، سیستم بهصورت خودکار به برق شهری سوییچ میکند و باتری کاملاً تخلیه نمیشود. در سیستمهای کاملاً مستقل (Off-Grid)، ظرفیت باتری باید از ابتدا بر اساس بدترین سناریوی آبوهوایی منطقه طراحی شود.
آیا میتوان فقط یک باتری خراب را عوض کرد؟
در باتریهای لیتیوم مدولار بله، تعویض تکی ماژول امکانپذیر است. در بانکهای سرباسید این کار توصیه نمیشود؛ اختلاف سن باتریها به کل بانک آسیب میزند.
آیا شبها میتوان وسایل پرمصرف مانند کولر گازی یا ماشین لباسشویی را با باتری روشن کرد؟
بله، اما فقط در صورتی که ظرفیت باتری و اینورتر از ابتدا برای این میزان مصرف در نظر گرفته شده باشد. به طور کلی توصیه میشود وسایل پرمصرف را در ساعات اوج تابش خورشید روشن کنید. اینطوری مستقیماً از انرژی پنلها استفاده میکنید و باتری برای مصارف شبانه باقی میماند.
تفاوت باتری خودرو با باتری خورشیدی چیست؟
باتری خودرو برای تامین جریان زیاد در مدت کوتاه طراحی شده است، اما باتری خورشیدی برای تخلیه عمیق و تأمین برق مداوم ساخته میشود؛ به همین دلیل استفاده از باتری خودرو در سیستم خورشیدی توصیه نمیشود.
چطور بفهمیم باتریهای سیستم به پایان عمر مفید نزدیک شدهاند؟
مشخصترین نشانه این است که شبها زودتر از قبل برق قطع میشود، یا برای شارژ کامل شدن زمان بیشتری لازم است. اینورترهای هوشمند معمولاً گزارش درصد سلامت باتری را در اپلیکیشن یا نمایشگر نشان میدهند.